Heiloo zegt 'nee' tegen referendum over bestuurlijke toekomst
De gemeenteraad van Heiloo heeft op 26 januari 2026 besloten om geen referendum te houden over de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Het voorstel om een referendum te organiseren werd met 13 stemmen tegen en 5 stemmen voor verworpen. De raad kiest ervoor om eerst een verkenning te starten naar een mogelijke fusie met buurgemeenten.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
Tijdens de raadsvergadering van 26 januari 2026 stond het inleidend referendumverzoek centraal. Het verzoek was ingediend door inwoners die zich zorgen maken over de bestuurlijke toekomst van Heiloo. De raad had twee opties op basis van de referendumverordening van Heiloo : het toestaan van een definitief referendumverzoek of het afwijzen daarvan. De meerderheid van de raad koos voor het laatste.
Hessel Hiemstra van het CDA, een van de indieners van het amendement tegen het referendum, benadrukte dat het verzoek te vroeg kwam. "Als er een referendum wordt gehouden, moet het ook goed en op basis van een compleet en concreet voorgenomen besluit zijn," aldus Hiemstra. Hij wees erop dat er nog geen definitief fusiebesluit voorlag, maar slechts een voorstel voor een verkenning van een fusie met een of meer BUCH gemeenten.
D66 sloot zich hierbij aan. Raadslid Peter Soonius stelde: "Een referendum is van het volk en niet van de politiek. Maar als niet helder is wat er voorligt en wat de consequenties zijn, dan moet je er niet aan beginnen." Ook de VVD, de Partij van de Arbeid en Heiloo Lokaal waren van mening dat een referendum op dit moment niet opportuun was.
Heiloo-2000 en Gemeentebelangen Heiloo waren het daar niet mee eens, de fractie van Heiloo-2000 was daarbij verdeeld. Linda Veerbeek van Heiloo-2000 benadrukte het belang van participatie: "Een referendum is een goed en passend middel om de stem van de inwoners te organiseren." Edith de Jong van Gemeentebelangen Heiloo voegde daaraan toe dat de inwoners nu al betrokken moeten worden bij de discussie over de bestuurlijke toekomst.
Ondanks de verdeeldheid in de raad, werd het amendement om het referendumverzoek af te wijzen aangenomen. De raad zal nu verdergaan met de verkenning van een mogelijke fusie met buurgemeenten. De uitkomsten van deze verkenning zullen op een later moment worden besproken, waarbij de mogelijkheid van een toekomstig referendum niet wordt uitgesloten.
Samenvatting van het voorstel
Op 26 januari 2026 heeft de gemeenteraad van Heiloo een besluit genomen over een inleidend referendumverzoek met betrekking tot de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Er zijn twee opties voor de raad:
Optie A houdt in dat de raad de indieners de mogelijkheid biedt om een definitief referendumverzoek in te dienen. Dit betekent dat de besluitvorming over de bestuurlijke toekomst wordt uitgesteld. De raad zal in dat geval vertegenwoordigers aanwijzen om samen met de referendumcommissie, de initiatiefnemers en het college de vraagstelling van het referendum te bepalen. Er wordt een planning opgesteld voor het verzamelen van ondersteuningsverklaringen, zowel digitaal als op papier. Indien voldoende steun wordt verkregen, kan de raad later definitief besluiten het referendum te organiseren.
Optie B houdt in dat de raad besluit geen gelegenheid te geven voor een definitief referendumverzoek. In dat geval wordt het eerder aangehouden besluit over de bestuurlijke toekomst van Heiloo (d.d. 15 december 2025) weer in stemming gebracht.
De referendumcommissie heeft de raad geadviseerd dat het onderwerp geschikt is voor een referendum. De indieners hebben de voorkeur uitgesproken om het referendum gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 te houden, maar dit lijkt niet haalbaar. De raad zal bij optie B moeten beslissen of het referendum op een later moment in 2026 plaatsvindt.
Titel en Samenvatting:
Het voorstel betreft het "Besluit inleidend referendumverzoek en vervolgproces bestuurlijke toekomst Heiloo". Het raadsvoorstel behandelt de vraag of de gemeenteraad van Heiloo een definitief referendumverzoek moet toestaan over de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Er zijn twee opties: de raad kan besluiten om het proces voor een definitief referendumverzoek voort te zetten, of om het verzoek af te wijzen. Het voorstel schetst de stappen die moeten worden genomen voor beide opties, inclusief de betrokkenheid van een referendumcommissie en de planning van het referendumproces.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig, met een gedetailleerde beschrijving van de processtappen en de opties die de raad heeft. Het bevat ook informatie over de betrokkenheid van de referendumcommissie en de juridische kaders.
Rol van de Raad:
De raad moet beslissen of er een definitief referendumverzoek kan worden ingediend. Dit houdt in dat de raad moet kiezen tussen het voortzetten van het referendumproces of het afwijzen van het verzoek.
Politieke Keuzes:
De raad moet kiezen tussen het toestaan van een referendum, wat de besluitvorming over de bestuurlijke toekomst kan vertragen, of het afwijzen van het verzoek, wat kan leiden tot kritiek van de bevolking die het referendum steunt.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en tijdgebonden, maar mist meetbare en realistische elementen, zoals een duidelijke planning voor de digitale ondersteuningsverklaringen. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de haalbaarheid van de planning is twijfelachtig.
Besluit van de Raad:
De raad moet beslissen of ze het proces voor een definitief referendumverzoek willen voortzetten of niet.
Participatie:
Het voorstel erkent de participatie van inwoners door het inleidend referendumverzoek en de betrokkenheid van de referendumcommissie.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is geen expliciet onderwerp in dit voorstel.
Financiële Gevolgen:
Er zijn kosten verbonden aan het organiseren van een referendum, inclusief subsidies voor de uitvoering en vergoedingen voor de referendumcommissie. Het voorstel geeft aan dat de referendumcommissie hierover advies zal geven, maar er is geen specifieke dekking genoemd.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel: Amendement bij concept-raadsbesluit n.a.v. inleidend referendumverzoek bestuurlijke toekomst Heiloo
Samenvatting: Het amendement stelt voor om het concept-raadsbesluit te vervangen en geen gelegenheid te bieden voor een definitief referendumverzoek over de bestuurlijke toekomst van Heiloo. Het besluit richt zich op het starten van een verkenning naar mogelijke fusiescenario's met BUCH-gemeenten, zonder een definitief herindelingsvoorstel. De indieners willen de betrokken partijen informeren over dit besluit en het eerder aangehouden raadsbesluit opnieuw in stemming brengen. Het amendement benadrukt dat de verkenning noodzakelijk is voor een goede afweging van scenario's en dat participatie zorgvuldig is geweest.
Oordeel over de volledigheid
Het voorstel is redelijk volledig in zijn uitleg en motivatie. Het biedt een gedetailleerde toelichting op de redenen voor het afwijzen van het referendumverzoek en de noodzaak van een verkenning. Echter, het zou baat hebben bij meer informatie over de specifieke scenario's die worden overwogen.
Rol van de Raad
De raad speelt een cruciale rol in het besluitvormingsproces door te bepalen of er een referendum kan plaatsvinden en door de richting van de bestuurlijke toekomst van Heiloo te sturen via verkenningen en mogelijke fusies.
Politieke Keuzes
De raad moet kiezen tussen het toestaan van een referendum of het volgen van de voorgestelde verkenningsroute zonder directe publieke raadpleging. Dit impliceert een afweging tussen directe democratie en bestuurlijke efficiëntie.
SMART en Inconsistenties
Het voorstel is specifiek en tijdgebonden, maar mist meetbare en haalbare doelen, zoals concrete criteria voor de evaluatie van de verkenningsresultaten. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de afwezigheid van meetbare doelen kan als een tekortkoming worden gezien.
Besluit van de Raad
De raad moet beslissen of ze het amendement aannemen, wat betekent dat er geen referendum zal plaatsvinden en dat de verkenning naar fusiescenario's doorgaat.
Participatie
Het voorstel benadrukt dat participatie tot nu toe zorgvuldig en breed is geweest, met duidelijke communicatie over de voortgang en de oorsprong van de participatie-initiatieven.
Duurzaamheid
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in dit voorstel. De focus ligt voornamelijk op bestuurlijke efficiëntie en samenwerking.
Financiële Gevolgen
Het voorstel vermeldt geen specifieke financiële gevolgen of hoe deze gedekt worden. Dit kan een belangrijk aandachtspunt zijn voor de raad bij het overwegen van de verkenning en eventuele fusiescenario's.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
